Stikstofproblematiek voor de nieuwbouw

Stikstofproblematiek voor de nieuwbouw

De afschaffing van de PAS regeling en de stikstof eisen in 2020

Het is de afgelopen tijd regelmatig in het nieuws geweest: bouwprojecten die stil komen te liggen vanwege de stikstofproblematiek. Sinds de Raad van State op 29 mei 2019 een streep trok door het stikstofprogramma van de Nederlandse overheid staan meer dan 18.000 projecten op de tocht. Na een onzekere tijd, maakte het kabinet op 4 oktober noodmaatregelen bekend voor het verminderen van de stikstofuitstoot. Ondertussen is helpdesk BIJ12 geopend voor vragen en onduidelijkheden. In deze blog gaan we dieper in op de ontwikkelingen en invloed van de stikstofproblematiek op de bouw. 

Te veel stikstofneerslag is slecht voor het milieu, waardoor bouwactiviteiten een natuurvergunning of ander bestemmingsbesluit nodig hebben voor projecten waarbij stikstof vrij komt. Tot voor kort werd toestemming gebaseerd op het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Sinds het PAS ondeugdelijk verklaard werd, is er veel onduidelijkheid over het aantonen van de stikstofuitstoot.

De PAS regeling en de afschaffing van het PAS

Het Programma Aanpak Stikstof, oftewel de PAS regeling, werd in 2015 door de Rijksoverheid ingevoerd om stikstof in beschermde gebieden terug te dringen. Het PAS was gebaseerd op de compensatie van stikstof door middel van andere maatregelen. 160 stikstofgevoelige natuurgebieden (Natura 2000) werden aangewezen. Nieuwe projecten, zoals wegenbouw of industrie, rondom deze Natura 2000 gebieden, kregen alleen akkoord als de stikstofuitstoot gecompenseerd werd. Op 29 mei 2019 is echter het PAS ongeldig verklaard: het was niet duidelijk of compensatie de juiste oplossing is om de milieuschade terug te draaien; de stikstof is dan immers al vrijgekomen. 

natura 2000 gebieden

Die uitspraak heeft voor grote problemen gezorgd binnen onder meer de bouwsector. PAS mag namelijk niet meer gebruikt worden voor de vergunningverlening en ook vrijstellingen van de vergunningplicht gelden niet meer. Naar verhouding hebben meer projecten dus een vergunning nodig, terwijl er nog geen nieuwe eisen of rekenmethodes zijn vrijgegeven. 

Het doel van de stikstofregelgeving is het aantonen van een stikstofdepositie die onder de maximale waarde blijft, door de projectontwikkelaars en ingenieurs. Hoe dat aangetoond moet worden, blijft onduidelijk. De bestaande methode, de AERIUS Calculator, was namelijk gebaseerd op het PAS en is, met de uitspraak van de rechter, net als het PAS niet meer geldig. De AERIUS Calculator moest aangepast worden, door alle PAS-gerelateerde elementen uit de calculator te verwijderen. Hierdoor is gedurende een paar maanden de AERIUS Calculator offline geweest waardoor de toetsing van stikstof ook niet mogelijk is geweest. Hierdoor hadden zowel projectontwikkelaars als gemeenten de afgelopen maanden geen methode om de stikstof te toetsen. 

Een nieuwe stikstof rekenmethode voor de bouw 

Midden september is de nieuwe versie van de AERIUS Calculator uitgebracht. Dit is de eerste stap om de vergunningverlening te hervatten. Initiatiefnemers van relevante projecten kunnen met behulp van deze rekentool berekeningen uitvoeren. Als er geen, of minder dan toegestaan, depositie plaatsvind, komen projecten weer in aanmerking voor een vergunning.

Aanstaande veranderingen in de stikstof regeling 

Minister Schouten: “De uitspraak van de Raad van State laat zien dat er voor het herstel van onze natuur nog flinke stappen nodig zijn. De totale stikstofdepositie moet blijvend worden verlaagd. Makkelijke oplossingen hiervoor zijn er niet – we staan voor fundamentele keuzes waarbij alles op tafel ligt. Dit kabinet werkt samen met de bestuurlijke partners aan een goede balans tussen economische ontwikkeling en een sterke natuur.”

Hoewel de vergunningverlening in etappes weer op gang komt, moet het kabinet blijvende maatregelen treffen om de uitstoot en neerslag van stikstof te verminderen en de natuur te herstellen. Ook om de vergunningverlening duurzaam gaande te houden, moet het kabinet een nieuwe aanpak uitwerken. Samen met de provincies is gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak: per gebied effectieve (bron)maatregelen in kaart brengen en vervolgens uitvoeren. Vanuit de overheid worden hiervoor extra financiële middelen vrijgemaakt. Aan het einde van 2019 wordt door het kabinet bekend gemaakt of er een drempelwaarde wordt ingevoerd. 

Stikstof regeling 2020: dit wordt er van de bouw verwacht 

De stikstofproblematiek is met de komst van een nieuwe AERIUS en een nieuwe aanpak vanuit het ministerie nog niet opgelost. Alle betrokken partijen moeten actief werken aan het verminderen van depositie. 

In de bouw wordt verwacht dat innovaties binnen de bouwsector een bijdrage leveren aan het oplossen van de problematiek. Zo kunnen modulaire bouwtechnieken, elektrische bouwmachines en voertuigen, en stikstoffilters de stikstofuitstoot tijdens de bouwfase verminderen.

Dergelijke innovaties binnen de bouw zijn daarnaast belangrijk voor de concurrentiepositie van de Nederlandse economie en zorgen deze ontwikkelingen voor een grote bijdrage aan de doelen uit het Klimaatakkoord. De bouwsector moet de komende tijd dus scherp blijven op het maken van duurzame keuzes. 

[ Verduurzaam je keuzes! Vraag advies ]

Wat is stikstof en wat is depositie? 

Het zijn termen die we nu haast dagelijks voor onze kiezen krijgen, maar wat betekenen ze nu precies? Stikstof (N2) is een kleurloos en geurloos gas dat ongeveer 78% van de lucht om ons heen opmaakt. Stikstof is op zich niet schadelijk. Pas in verbinding met andere stoffen brengt het risico’s voor de omgeving met zich mee. Dit is het geval bij stikstofoxiden (NOx)  en ammoniak (NH3).

Stikstofoxiden worden vooral uitgestoten door uitlaatgassen van verkeer en industrie. Ammoniak wordt vooral veroorzaakt door dieren in de veeteelt en door bemesting in de tuinderij. 

stikstofuitstoot

Die stoffen komen uiteindelijk ook weer op de grond terecht – dit heet depositie. De depositie van stikstofoxiden en ammoniak beïnvloedt de bodemkwaliteit en daarmee op termijn de grondwater- en oppervlaktewaterkwaliteit. Dit kan de samenstelling van flora en fauna aantasten.

Om de Nederlandse biodiversiteit en ecosystemen vitaal te houden, zijn dus maatregelen nodig. Een deel van de maatregelen is dus, zoals deze blog uitlegt, gericht aan de bouw – zoals de locatie, manier en uitstoot van nieuwbouw. 

Stikstof vergunning voor nieuwbouw nodig?

SMART Bouwexperts is zich aan het verdiepen in de materie om te bepalen wat de stikstofdepositie per initiatief is en welke vervolgacties de initiatiefnemer moet nemen om te voldoen aan de regelgeving en vervolgens de omgevingsvergunning te krijgen. Dus zoek je advies voor nieuwbouw? Bij SMART Bouwexperts staan onze professionals voor je klaar. Neem contact met ons op om te zorgen dat jouw project aan alle eisen voldoet. 

[ Deel je project ]

0